ІНСТИТУЦІЙНЕ ЗАБЕЗПЕЧЕННЯ ТРАНСФОРМАЦІЇ МАЛОГО ТА СЕРЕДНЬОГО ПІДПРИЄМНИЦТВА В УМОВАХ ЦИФРОВІЗАЦІЇ
DOI:
https://doi.org/10.31359/2312.394X.2026.39.1.54Ключові слова:
мале та середнє підприємництво, структурно-інституційна трансформація, цифровізація економіки, цифрова трансформація, інституційне середовище, державна політика, європейські практикиАнотація
У статті досліджено інституційні механізми трансформації малого та середнього підприємництва в умовах цифровізації економіки. Проаналізовано вплив цифрових технологій на сферу торгівлі та послуг, визначено інституційні бар’єри та європейські практики підтримки. Запропоновано модель інституційного забезпечення трансформації малого та середнього підприємництва й напрями удосконалення державної підтримки підприємництва.
Посилання
1. Hayek, F.A. (1944). The Road to Serfdom. Chicago: University of Chicago Press.
2. North, D. (1990). Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge: Cambridge University Press.
3. Schumpeter, J. (1934). The Theory of Economic Development. New Brunswick: Transaction Publishers.
4. Варналій З.С. Мале підприємництво: основи теорії і практики. Київ: Знання, 2018. 302 с.
Varnalii, Z.S. (2018). Male pidpryiemnytstvo: osnovy teorii i praktyky [Small business: fundamentals of theory and practice]. Kyiv: Znannia [in Ukrainian].
5. Лігоненко Л.О. Підприємництво в умовах цифрової трансформації економіки. Економіка України. 2021. № 3. С. 45–57.
Lihonenko, L.O. (2021). Pidpryiemnytstvo v umovakh tsyfrovoi transformatsii ekonomiky [Entrepreneurship in the context of digital transformation of the economy]. Ekonomika Ukrainy – Economy of Ukraine, 3, 45–57 [in Ukrainian].
6. Васильців Т.Г., Лупак Р.Л. Державна політика розвитку малого підприємництва в Україні. Львів: ЛНУ ім. І. Франка, 2020. 256 с.
Vasyltsiv, T.H., Lupak, R.L. (2020). Derzhavna polityka rozvytku maloho pidpryiemnytstva v Ukraini [State policy for the development of small businesses in Ukraine]. Lviv: LNU im. I. Franka [in Ukrainian].
7. Амоша О.І., Ніколенко Ю.В. Інституційне середовище розвитку підприємництва в Україні. Економічний вісник Донбасу. 2022. № 1. С. 14–23.
Amosha, O.I., Nikolenko, Yu.V. (2022). Instytutsiine seredovyshche rozvytku pidpryiemnytstva v Ukraini [Institutional environment for entrepreneurship development in Ukraine]. Ekonomichnyi visnyk Donbasu – Economic Bulletin of Donbass, 1, 14–23 [in Ukrainian].
8. OECD. (2021). The Digital Transformation of SMEs. Paris: OECD Publishing. Retrieved from https://www.oecd.org/publications/the-digital-transformation-of-smes-bdb9256a-en.htm
9. European Commission. (2023). Annual Report on European SMEs 2022/2023. Brussels. Retrieved from https://single-market-economy.ec.europa.eu/smes/sme-strategy/sme-performance-review_en
10. UNCTAD. (2021). Digital Economy Report 2021. Cross-border data flows and development. Geneva: United Nations. Retrieved from https://unctad.org/publication/digital-economy-report-2021
11. Іртищева І.О., Крамаренко І.С. Цифровізація економіки та розвиток підприємництва в Україні. Бізнес Інформ. 2022. № 5. С. 66–72.
Irtyshcheva, I.O., Kramarenko, I.S. (2022). Tsyfrovizatsiia ekonomiky ta rozvytok pidpryiemnytstva v Ukraini [Digitalization of the economy and development of entrepreneurship in Ukraine]. Biznes Inform, 5, 66–72 [in Ukrainian].
12. Porter, M. (1985). Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. New York: Free Press.
13. Міністерство цифрової трансформації України. Дія.Бізнес: офіційний портал підтримки підприємців. URL: https://business.diia.gov.ua
Ministerstvo tsyfrovoi transformatsii Ukrainy. Diia.Biznes: ofitsiinyi portal pidtrymky pidpryiemtsiv. Retrieved from https://business.diia.gov.ua [in Ukrainian].
14. European Commission. An SME Strategy for a sustainable and digital Europe. Communication from the Commission. Brussels, 2020. Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52020DC0103
15. European Commission. The Digital Europe Programme. Retrieved from https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/activities/digital-programme
16. European Commission. European Digital Innovation Hubs. Retrieved from https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/edihs
17. European Digital Innovation Hubs Network. Information for companies. Retrieved from https://european-digital-innovation-hubs.ec.europa.eu/information-companies
18. European Commission. The single digital gateway and Your Europe. Retrieved from https://single-market-economy.ec.europa.eu/single-market/single-digital-gateway_en
19. European Commission. Enterprise Europe Network. Retrieved from https://een.ec.europa.eu
20. EU4Digital. Ukraine joins EU’s Single Digital Gateway expert group as observer. (2025). Retrieved from https://eufordigital.eu/ukraine-joins-eus-single-digital-gateway-expert-group-as-observer/